Một số nhiệm vụ, giải pháp đẩy mạnh phát triển văn học, nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn trong tình hình mới

Ngày 16/6/2008 Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới, đã tạo luồng sinh khí mới cho hoạt động văn học nghệ thuật, trong đó khẳng định vai trò quan trọng của văn học nghệ thuật trong công cuộc đổi mới phát triển đất nước và hội nhập quốc tế: “Văn học nghệ thuật là lĩnh vực rất quan trọng, đặc biệt tinh tế của văn hóa; là nhu cầu thiết yếu, thể hiện khát vọng chân - thiện - mỹ, là một trong những động lực to lớn trực tiếp góp phần xây dựng nền tảng tinh thần xã hội và sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam”. Trong những năm gần đây, song hành cùng sự vận động và phát triển của quê hương, đất nước, văn học nghệ thuật Lạng Sơn đã bám sát thực tiễn, phản ánh đa dạng sự vận động của hiện thực cuộc sống bằng tinh thần nhân văn, tích cực; các tác phẩm văn học nghệ thuật không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng, gặt hái được nhiều thành quả đáng tự hào.

1

Tiết mục văn nghệ chào mừng Ngày thơ Việt Nam (Nguồn ảnh: Báo Lạng Sơn)

Thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng về văn hóa, văn học nghệ thuật, những năm qua công tác Hội và phong trào Văn học Nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn đã có bước chuyển biến mạnh mẽ, sâu rộng, phục vụ ngày càng hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của tỉnh nhà, đóng góp tích cực vào phong trào văn học nghệ thuật chung của khu vực và cả nước.

Trong những năm qua, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã tích cực quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi phát triển hoạt động văn học nghệ thuật. Tạo điều kiện cho văn nghệ sĩ, nghệ nhân phát huy tài năng, năng lực sáng tác, quảng bá văn học nghệ thuật; định kỳ xét trao giải thưởng cấp tỉnh; tích cực chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 33-NQ/TW, ngày 09/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương (khóa XI) “Về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”.

Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn được thành lập từ năm 1968, trải qua hơn nửa thế kỷ hoạt động đã có nhiều đóng góp to lớn, góp phần bảo vệ Tổ quốc, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lạng Sơn. Nhiều năm qua, lực lượng văn nghệ sĩ tỉnh Lạng Sơn cơ bản hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao, trở thành nòng cốt trong các phong trào văn hóa, văn học nghệ thuật ở nhiều địa bàn, địa phương, đơn vị. Công tác phát triển tổ chức Hội và hội viên thường xuyên được quan tâm, tăng cường kiện toàn tổ chức, phát huy đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, ban hành nhiều quy chế, quy định phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý Hội. Các ban chức năng được kiện toàn và đi vào hoạt động nền nếp, hiệu quả.

Trong lĩnh vực văn học, tỉnh đã chỉ đạo tổ chức nhiều Cuộc thi sáng tác, như: Cuộc thi viết về Gương người tốt việc tốt, Gương điển hình tiêu biểu tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2011 - 2015; Cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật về chủ đề Xây dựng nông thôn mới; Cuộc thi sáng tác Truyện ngắn, Cuộc thi Thơ về “Biển đảo, biên giới quê hương” năm 2012; Cuộc thi sáng tác Thơ năm 2017 - 2018 với chủ đề “Lạng Sơn quê hương tôi”… Từ các cuộc thi đã xuất hiện nhiều tác phẩm mang đậm dấu ấn về con người Xứ Lạng. Trong đó, nhiều tác giả đã dành thời gian khai thác vốn quý văn hóa bản địa; nhiều tác phẩm được giải thưởng Quốc gia, khu vực, được bạn đọc đón nhận. Một số tác giả có tác phẩm văn xuôi được tuyển chọn vào các tuyển tập Quốc gia. Nhiều tác phẩm văn xuôi, thơ đã đạt giải thưởng trong cuộc thi vận động sáng tác về chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” cấp tỉnh và cấp quốc gia. 

Trong lĩnh vực nghệ thuật, hàng năm trong các cuộc liên hoan và các cuộc thi cấp khu vực, cấp tỉnh, số lượng tác phẩm nhiếp ảnh, mỹ thuật tham dự khá dồi dào, phong phú, nhiều tác phẩm được đánh giá cao về giá trị nghệ thuật, đặc biệt là các giải thưởng trong các cuộc thi. Trong giai đoạn 2008 - 2022, đã tổ chức thành công Triển lãm Ảnh nghệ thuật lần thứ V với chủ đề “Đất và người Xứ Lạng” với 122 tác phẩm xuất sắc được chọn trưng bày trên tổng số 247 tác phẩm tham dự triển lãm; Triển lãm Ảnh nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn lần thứ VI với chủ đề “Xứ Lạng hôm nay” với 98 tác phẩm xuất sắc được chọn trưng bày trên tổng số 248 tác phẩm tham dự triển lãm… Tại Triển lãm Mỹ thuật khu vực III (Tây Bắc - Việt Bắc) lần thứ XXI năm 2016, Hội Văn học Nghệ thuật Lạng Sơn đạt 01 Giải A, Mỹ thuật Lạng Sơn giành được 01 Giải Ba - Giải thưởng thường niên của Hội Mỹ thuật Việt Nam…

Các tác phẩm văn học nghệ thuật, đặc biệt là các tác phẩm đoạt giải thưởng đã khẳng định sự nỗ lực không ngừng trong lao động sáng tạo nghệ thuật của các văn nghệ sĩ đồng thời góp phần tôn vinh những giá trị tinh thần, giữ gìn và phát huy có hiệu quả bản sắc Văn hóa dân tộc Xứ Lạng. Thông qua các hoạt động sáng tác đã xây dựng được một đội ngũ các tác giả với thái độ sáng tác tích cực, tư tưởng trong sáng, lành mạnh, sáng tác các tác phẩm chất lượng, phản ánh những nét đặc trưng về mảnh đất và con người Xứ Lạng trong quá trình hình thành và phát triển. Một số tác giả tuổi đời còn trẻ nhưng đã có những tìm tòi, đổi mới cách viết, cách thể hiện, tạo ra sự hấp dẫn, mới mẻ được đánh giá sẽ là những tác giả có tác phẩm ảnh hưởng tích cực tới công chúng…

Nhìn chung, trong những năm qua với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, các ngành, lĩnh vực văn học, nghệ thuật trên địa bàn tỉnh đã có nhiều phát triển; tổ chức Hội Văn học nghệ thuật ngày càng vững mạnh; đội ngũ sáng tác văn học nghệ thuật không ngừng được bổ sung, gia tăng về số lượng và chất lượng; bộ máy quản lý văn học nghệ thuật thường xuyên được kiện toàn, tăng cường chỉ đạo các hoạt động sáng tác văn học, nghệ thuật, giúp cho lĩnh vực văn hóa, nhất là đời sống văn hóa tinh thần của người dân ngày càng phong phú, đa dạng… Để tiếp tục đẩy mạnh phát triển sự nghiệp văn học nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn, trong thời gian tới cần tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ và giải pháp sau đây:

Một là, chú trọng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; quán triệt đầy đủ, kịp thời những chỉ thỉ, nghị quyết của Đảng về văn học nghệ thuật để trang bị cho hội viên những kiến thức cơ bản và đầy đủ về chủ trương, quan điểm, định hướng của Đảng về văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới, từ đó có lập trường tư tưởng vững vàng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, có trách nhiệm với sáng tạo văn học nghệ thuật, tích cực tham gia hoạt động; góp phần vào nhiệm vụ phát triển văn học nghệ thuật của tỉnh và cả nước.

  Hai là, tập hợp, xây dựng, củng cố tổ chức Hội Văn học nghệ thuật vững mạnh. Củng cố và kiện toàn bộ máy Hội Văn học Nghệ thuật, bảo đảm đủ năng lực đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ của văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới. Đoàn kết, tập hợp và phát huy mọi khả năng tiềm lực để tổ chức hoạt động văn học nghệ thuật có hiệu quả trên cơ sở tôn chỉ, mục đích và nguyên tắc hoạt động đã được quy định trong Điều lệ. Xây dựng đội ngũ hội viên đoàn kết, gắn bó và từng bước nâng cao về chuyên môn nghiệp vụ; đồng thời, chú trọng phát hiện, bồi dưỡng các tài năng văn học nghệ thuật trẻ, bảo đảm có sự kế thừa về đội ngũ. Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý văn nghệ, các tài năng văn nghệ trẻ, xây dựng và phát triển đội ngũ văn nghệ sĩ của tỉnh vững mạnh theo hướng toàn diện cả về số lượng và chất lượng. Nâng cao nghiệp vụ chuyên môn; thực hiện tốt chế độ khen thưởng, khuyến khích kịp thời các văn nghệ sĩ có nhiều thành tích, có tác phẩm chất lượng cao.

Ba là, đẩy mạnh các hoạt động bồi dưỡng lý luận và nghiệp vụ, sáng tác, nghiên cứu, sưu tầm văn học nghệ thuật. Thấm nhuần quan điểm, chủ trương của Ðảng và Nhà nước về phát triển văn học nghệ thuật trong cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa; xác định mục tiêu quan trọng mang tính then chốt trong hoạt động sáng tác văn học nghệ thuật là: Khuyến khích, động viên văn nghệ sĩ sáng tạo để có nhiều tác phẩm, công trình có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật; đẩy mạnh các sáng tạo văn học nghệ thuật mang bản sắc văn hóa Xứ Lạng; xây dựng môi trường văn học nghệ thuật lành mạnh; kiên quyết ngăn chặn các khuynh hướng nghệ thuật phản dân tộc, các biểu hiện của “diễn biến hòa bình” trên mặt trận văn học nghệ thuật.

Đẩy mạnh các hoạt động văn học nghệ thuật trên mọi lĩnh vực, loại hình, động viên văn nghệ sĩ bám sát thực tiễn cuộc sống, đường lối văn hóa văn nghệ của Đảng để sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị, phản ánh sâu sắc hiện thực, đậm chất nhân văn, giàu bản sắc dân tộc. Đồng thời tăng cường công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật nhằm thúc đẩy sáng tác và định hướng thẩm mỹ cho công chúng. Tăng cường tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá các tác phẩm, công trình nghệ thuật có chất lượng tốt để tạo sức lan tỏa.

Bốn là, Tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Tạp chí Văn nghệ Xứ Lạng, đổi mới về nội dung và hình thức theo hướng nâng cao chất lượng nghệ thuật đi đôi với việc làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền, phối hợp thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền với các sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị. Xây dựng Tạp chí Văn nghệ Xứ Lạng điện tử, đáp ứng nhu cầu thông tin, tuyên truyền trong tình hình hiện nay. Thực hiện tốt việc xuất bản, công bố, quảng bá các tác phẩm văn học nghệ thuật của các tác giả là hội viên Hội Văn học Nghệ thuật; chú trọng việc nâng cao chất lượng tác phẩm; xây dựng cơ chế gắn với quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của tác giả trong công tác phát hành, quảng bá tác phẩm; tổ chức thường xuyên các hoạt động triển lãm, trưng bày, biểu diễn để nâng cao tính chuyên môn và chuyên nghiệp.

Năm là, tham mưu các cơ chế, chính sách phát triển văn học nghệ thuật. Tạo điều kiện để văn nghệ sĩ có điều kiện tham gia đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực, kỹ năng; tổ chức hiệu quả các trại sáng tác, các đợt tham quan thực tế sáng tác. Xây dựng cơ chế chính sách đào tạo, bồi dưỡng, phát triển tài năng, đặc biệt là những tài năng trẻ trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật.

Văn học, nghệ thuật là một mặt trận, luôn gắn liền với thực tiễn đời sống trên các lĩnh vực, nên cần được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên. Quan tâm đến sự nghiệp phát triển văn học nghệ thuật là thiết thực nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của Nhân dân, góp phần xây dựng hệ thống chính trị, nâng cao chất lượng tư duy, sức mạnh chiến đấu, sẵn sàng hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao; cùng toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng: “Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hội nhập quốc tế”./.

                        

Thùy Ninh

Phòng Tổng hợp - Khoa giáo